Vanaf 1 september 2003 tot september 2020 was mr. drs. P.J.F van der Kooij redactiesecretaris van het Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie (TvGG). Paul van der Kooij volgde in die functie Dorus Vis op, die vanaf 1979 het redactiesecretariaat had uitgevoerd (zie TvGG 2003; 34: 242). Het redactiesecretariaat werd gevestigd bij het Kenniscentrum Ouderen van VILANS, toen nog het Nederlands Instituut voor Zorg en Welzijn in Utrecht. De nieuwe redactiesecretaris bestendigde de goede en ook door de redactie zeer gewaardeerde samenwerking met de documentalist en neerlandica mr. C.S.M. (Cordulia) Hermans-van Leeuwe.
Als redactievoorzitter heb ik al die jaren op een zeer plezierige wijze met Paul samengewerkt, zoals hij dat ook deed met de andere redacteuren en de uitgever. De redactiesecretaris is de spil in het contact tussen auteurs, beoordelaars van manuscripten, leden van de redactieadviesraad (vanaf 2006) en redacteuren. Paul is niet alleen opgeleid als psycholoog maar ook als jurist. Dat laatste kwam tot uiting in de zorgvuldige manier waarop hij de belangen van auteurs waarborgde en zorg droeg voor een eerlijke en onafhankelijke beoordeling van de kopij die auteurs voor vertrouwelijke beoordeling instuurden. Groot voordeel daarbij was dat Paul goed ingevoerd is in zowel de beroepsgroepen van klinisch geriaters als die van sociologen en gerontopsychologen. Zo wist hij voor nieuwe kopij steeds de meest geschikte externe beoordelaars te vinden.
Het werk als redactiesecretaris is veelzijdig en veranderlijk. Het Tijdschrift kende in de periode na 2003, naast de oorspronkelijke artikelen, klinische lessen en praktijkgerichte bijdragen, diverse andere rubrieken, zoals het redactioneel, congresverslagen, (gast)commentaren, proefschriften in discussie, onderzoeksberichten, signalementen van recent verschenen dissertaties, boekbesprekingen, een agenda van wetenschappelijke bijeenkomsten en nieuws uit de verenigingen waarvoor het Tijdschrift belangrijk was, zoals de Nederlandse Vereniging voor Gerontologie, de Belgische Vereniging voor Gerontologie en Geriatrie en de Nederlandse Verenigingen voor Klinische en Sociale Geriatrie. In latere rubrieken verschenen brieven van ‘buitenlandse correspondenten’ die inzicht gaven in de ouderenzorg in landen als Estland of Denemarken. Het onderhouden en verzorgen van al deze informatieve rubrieken in een tijdschrift dat elke twee maanden een nieuwe aflevering produceerde, kwam voornamelijk neer op de schouders van de redactiesecretaris.
Daarnaast realiseerde Paul de publicatie in het Tijdschrift van de programma’s en abstracts van de jaarlijkse congressen van de Nederlandse Vereniging voor Gerontologie en (vanaf 2010) ook de abstracts van de jaarlijkse Wintermeeting van de Belgische Vereniging voor Gerontologie en Geriatrie.
Paul onderhield het contact met de organisatie Medline, waardoor het Tijdschrift als peer reviewed wetenschappelijk tijdschrift werd opgenomen in de internationale documentatiesystemen PubMed, SCOPUS, Psyc INFO, EMBASE, Google Scholar, EMcare, OCLC, SCImago en Summon by ProQuest. Daarmee zijn de abstracts van artikelen in TvGG vindbaar voor deelnemers aan het internationale wetenschappelijke forum.
Tevens zorgde de redactiesecretaris voor een uitgebreide inhoudsopgave van elke jaargang en voor de jaarlijkse dankbetuiging aan de vele tientallen referenten die de redactie adviseerden bij de peer beoordeling van manuscripten.
De frequentie van de redactievergaderingen daalde geleidelijk van vier naar twee keer per jaar. Minstens eens per jaar vergaderde de redactie in het Psychologisch Instituut van de KU Leuven, aan de Tiensestraat. De redactiesecretaris notuleerde de redactievergaderingen. Dat deed hij in stenografie of kortweg steno, een kortschrift om gesproken tekst op de voet te volgen, zoals nog steeds gebeurt in de vergaderzaal van de Tweede Kamer. Mijn eigen aantekeningen van de redactievergaderingen werkte ik meteen de dag erna al uit, maar Paul kreeg het voor elkaar om zijn notulen pas maanden later te produceren, maar wel met een inhoud die exact overeenkwam met wat destijds besproken was.
Vanaf maart 2019 stopte de uitgever Bohn Stafleu Van Loghum met de papieren uitgave van het Tijdschrift. Vanaf die datum, in zijn vijftigste jaargang, ging TvGG in digitale vorm verder, op een digitaal platform ‘gerontologie en geriatrie’, in samenwerking met het tijdschrift Geron. Paul heeft zich bijzonder ingespannen om deze transitie van papier naar digitaal soepel te laten verlopen. Ook droeg hij er zorg voor dat alle artikelen vanaf het jaar 2005 zowel thematisch geordend, als op trefwoord teruggevonden kunnen worden.
Van de nieuwe digitale uitgave kwamen in 2019 vier afleveringen uit. In 2020 wordt deze frequentie voortgezet. Het is mede aan Paul van der Kooij te danken dat het Tijdschrift door tal van veranderingen heen, nu al ruim 50 jaar mag gelden als hét wetenschappelijke forum voor gerontologie en geriatrie.
Zoals Paul in 2003 welkom werd geheten, wenst de redactie zijn opvolger dezelfde gedrevenheid toe om, de woorden van 2003 parafraserend: ‘elke drie maanden weer een verzorgde elektronische aflevering van het Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie te presenteren en om het samen met de redactie in het Nederlandse en Vlaamse wetenschappelijk landschap op hetzelfde niveau te bewaren en zo mogelijk nog te verbeteren’.
Han Diesfeldt
Vanaf 1987 redacteur, van 1990 tot 2017 redactievoorzitter